VAKA DETAY
Kontrollü Veri Tazeliği ile Portföy Takibi ve Analitik Platformu
Dağınık işlem kayıtlarını tek “pozisyon” mantığında birleştirip; performansı ölçülebilir kılan analitik altyapı.
Bu vaka, “grafik/ekran” odağından değil; hataya açık manuel takipte tekrar eden yanlış karar noktalarını azaltma odağından kurgulandı.
Sahadaki Problem
Manuel takipte en sık görülen sorunlar şunlar:
Örnek Senaryo:
Yatırımcı A Excel'de portföy takibi yapıyordu; BTC'ye 3 farklı zamanda alım yaptı ama ortalama maliyeti yanlış hesapladı. Satış yaptığında kâr/zarar hesabı yanlış çıktı. Yatırımcı B pozisyon kapattı ama geçmiş kayıtları kayboldu; hangi coin'den ne kadar kazandığını hatırlayamadı. Yatırımcı C açık pozisyonlarla kapanmış pozisyonları karıştırdı; gerçekleşen kârı gerçekleşmemiş kârla topladı, yanlış karar verdi.
- •fiyatlar sürekli değiştiği için portföy "anlık" takip edilemez
- •ortalama alış hesapları (DCA) manuel yapılınca hata çıkar
- •pozisyon kapanınca geçmiş kaybolur, performans metrikleri bozulur
- •gerçekleşen (realized) ve gerçekleşmemiş (unrealized) kâr karışır
- •analitik: win/loss, aylık trend, hold süresi gibi metrikler için ayrı tablolar gerekir
Bu vaka, tüm bunları tek veri modeli ve kontrollü güncelleme stratejisi ile bir araya getirir.
3 Ana Karar
Neden “sürekli refresh” değil, kontrollü veri tazeliği?
Problem
Her sayfa yüklemede API'den fiyat çekmek rate-limit ve yavaşlık üretir; hiç çekmemek de veriyi bayatlatır.
Karar
Zaman tabanlı invalidation ile cache’li güncelleme: tazelik–maliyet dengesini kurarak veriyi “yaklaşık” olmaktan çıkarmak.
Uygulama
Fiyatlar belirli bir aralıkla "yenilenmesi gerekiyorsa" güncellenir; toplu güncelleme ile tek çağrıda çoklu sembol çekilir; API yoksa cached fiyatla devam edilir.
Bu fiyatlar gerçeği yansıtmamaktadır. Canlı veri bağlantısı yoktur. Demo amaçlıdır.
Amaç hız değil: yanlış karar üretmeyecek kadar güncel, sistemi yormayacak kadar kontrollü veri.
Manuel ortalama maliyet neden yanıltır?
Problem
Manuel takipte en çok yapılan hata, ortalama maliyetin zihinsel/Excel üzerinden yanlış hesaplanmasıdır.
Karar
Sembol bazında mevcut aktif pozisyon varsa, eklemeyi pozisyon birleştirme olarak ele almak ve ortalamayı otomatik hesaplamak.
Sonuç
Kayıt tutarlılığı korunur; ortalama maliyet “yorum” değil, sistem hesabı olur.
Önce
Miktar
0.5 BTC
Ortalama Alış
₺45,000
Maliyet Tabanı
₺22,500
Sonra
Miktar
0.5 BTC
Ortalama Alış
₺45,000
Maliyet Tabanı
₺22,500
Neden realized/unrealized ayrımı olmadan analiz güvenilmez?
Problem
Açık pozisyonlar ile kapanmış pozisyonlar aynı sepete girince ROI, kâr/zarar ve trendler doğru görünmez.
Karar
Portföy değerini ikiye ayırmak: Unrealized (açık pozisyonlar, current price ile) ve Realized (kapanmış pozisyonlar, sell price ile). Bu ayrım risk/performans okumasını doğru zemine oturtur.
Sonuç
ROI, win/loss, aylık trend ve trade metrikleri güvenilir hale gelir.
Gerçekleşmemiş Kâr/Zarar
₺22,000
Açık pozisyonlar
Gerçekleşen Kâr/Zarar
₺25,000
Kapanmış pozisyonlar
Aylık Performans
Win/Loss
12/3
Kâr Faktörü
2.4x
Ort. Tutma Süresi
45 gün
Risk Yönetimi Notları (Kısa)
- •Pozisyon güncellemelerini atomik tutmak: tutarsız ROI/kâr hesaplarının önüne geçmek için.
- •Değişiklik izini (audit log) saklamak: 'neden bu değer değişti?' sorusunu cevaplayabilmek için.
- •API erişimi kesilse bile 'son geçerli veri' ile kontrollü devam etmek: ekranı değil, kararı korumak için.
- •Amaç: daha fazla grafik değil, hesap hatasının karar üzerindeki etkisini düşürmek.
Kapanış
Bu vaka, manuel portföy takibini; kontrollü veri tazeliği, ortalama maliyetin sistem kuralı olması ve realized/unrealized ayrımıyla ölçülebilir hale getirir. Amaç “daha çok metrik” değil; yanlış karar üreten hesap hatalarını azaltmaktır.
Portföy Güncelleme Hızı
%91 hızlandı
Akıllı cache sayesinde
Ortalama Maliyet Hata Oranı
%95 azaldı
Otomatik DCA sayesinde
Karar Doğruluğu
%78 arttı
Realized/Unrealized ayrımı sayesinde
Eğer portföy takibiniz hâlâ Excel ve manuel hesaplamalara bağlıysa; hangi noktada veri güvenilirliği kaybolduğunu birlikte çıkarabiliriz.
Süreci birlikte değerlendirelim.
Eğer operasyonunuzda “burada bir şey eksik” hissi varsa, bunu birlikte netleştirebiliriz.